Plastikciyiz.biz
Plastik Enjeksiyon Makinelerinde Gerekli Minimum Kilitleme Gücü Hesabı

Üretilecek parçanın enjeksiyon tarafından gelen eriyik hammaddenin uyguladığı güce karşılık vermesi ve bu değerden de büyük olması gerekmektedir ki, mengene bu güçle geri gitmesin ve kalıp enjeksiyon esnasında geri açılmasın. İşte bu mengenenin enjeksiyona karşı geleceği dayanma gücüne, gerekli olan minimum kalıp kapama gücü denmektedir. Ürün gramajı ve parçanın boyutu çok düşük olmasına rağmen, parçanın et payının çok ince olması ve karmaşık geometride olması, seçilen yeterli gramajdaki makinenin, kalıp kapama gücünün yetmemesine sebep olabilir. Bu durumlarda enjeksiyon gramajına bakılmaksızın daha büyük kalıp kapama gücündeki makine seçilir.  

Hammadde cinsi, ürünün et kalınlığı, enjeksiyon tarafından kalıba bakıldığında görülen yüzey alan (projeksiyon alanı) ve ergiyen hammaddenin kalıp içine girdikten sonra kat ettiği maksimum mesafe (akış uzunluğu) kalıp kapama gücünü etkileyen faktörlerdir. Bu faktörler bize gerekli kalıp kapama gücünü hesaplamamıza yeterli bilgilerdir. Doğru enjeksiyon gramajı seçiminde olduğu gibi kapama gücü seçilirken de biraz opsiyonlu olmak gerekmektedir. Zira makine alındıktan sonra kalıpta yapılan revizyonlar veya hammadde değişimleri kapama gücü gerekliliğini direk etkiler ve sınırda seçilen makineler yeterli kalmayabilir. Sınırda veya doğru olmayan kapama gücünde makine seçilmediği takdirde nihai üründe parça kenarlarında çapaklanma, makine mengene bölümünde kısa zamanda mekanik arızalar ve kırılmalar gibi sorunlar yaşanmaktadır.

Üretilecek ürünün kalıp kapama gücü hesabında aşağıdaki 2 metodu da kullanmak mümkündür;

A)PRATİK METOD

Kalıp içi kavite projeksiyon alanının (kaviteye enjeksiyon yönünde bakıldığında görülen en büyük dikey iz düşüm alanıdır), kullanılan hammaddeye göre, sabit bir katsayı ile çarpılması yoludur.

Aşağıdaki tabloya baktığınızda gördüğünüz ilk iki satırdan örnek vermek gerekirse;

Çok ince olmayan GPPS ürünler için , projeksiyon alanı, 15,5 MN/m2 (0,155 ton/cm2) – 31 MN/m2 (0,31 ton/cm2) arası bir katsayı ile çarpılması sonucu bulunur.
İnce çeperli GPPS ürünler için ise, projeksiyon alanının, 46,5 MN/m2 (0,465 ton/cm2) – 62 MN/m2 (0,62 ton/cm2) arası bir katsayı ile çarpılması sonucu bulunur.

Tablo.1 de yaygın olarak kullanılan hammaddelerin çarpan katsayılarını bulabilirsiniz.

Örnek : Yarıçapı 40 mm olan GPPS bir bardak üretilecektir. Bardağın en ince et payı 0,6 mm dir. Bu bardak üretimi için gerekli olan kapama gücünü bulunuz. 
Bardağın tabanı olan dairenin alanı : Л ( Pi : 3,1416 ) * r ² ( yarıçap’ın karesi ) : 50 cm²
Dolayısı ile projeksiyon alanı yani 50 cm² * tablo.2 den GPPS katsayısı yani 0,465 ve 0,62 ile çarpılınca 23 ve 31 ton arası bir değer bulunacaktır. 
Yani bu bardak için plastik enjeksiyon makinesinin minimum kapama gücünün 23 ila 31 ton arasında olması gerekmektedir. Güvenli olması açısından maximum değer olan 31 tonu baz almak gerekmektedir.

Bunun haricinde eğer ürün çok ince bir akış yoluna yada çok karmaşık bir akış yoluna sahip ise akış yolu boyunca boşluklar ve ince girinti çıkıntılar var ise bu maximum değerin %20 fazlasını kabul etmek daha iyi olacaktır. Bu durumda seçilecek makine kalıp kapama kuvvetini 28 - 38 ton arasında kabul etmek daha güvenli olacaktır.  

 

Hammadde

Ton / cm2

Viskozite Faktörü

PS (GPPS)

0.155 - 0.31

1

PS (GPPS) ince çeperli 1mm den ince 

0.465 - 0.62

1

HIPS

0.155 - 0.31

1

HIPS ince çeperli 1mm den ince

0,388 - 0.543

1

ABS

0.388 - 0.62

1.3 - 1.5

AS (SAN)

0.388 - 0.465

1.3 - 1.5

AS (SAN) uzun akış yolu parçalar için

0.465 - 0.62

1.3 - 1.5

LDPE

0.155 - 0.31

1 - 1.3

HDPE

0.233 - 0.388

1 - 1.3

HDPE (uzun akış yolu olan parçalar için) 

0.388 - 0.543

1 - 1.3

PP (Homo / Copolymer)

0.233 - 0.388

1 - 1.2

PP (Homo / Copolymer) uzun akış yolu olan parçalar için 

0.388 - 0.543

1 - 1.2

PPVC

0.233 - 0.388

2

UPVC

0.31 - 0.465

2

PA6, PA66

0.62 - 0.775

1.2 - 1.4

PMMA

0.31 - 0.62

1.5 - 1.7

PC

0.465 - 0.775

1.7 - 2.0

POM (Homo / Copolymer)

0.465 - 0.775

1.2 - 1.4

PET (Amorf)

0.31 - 0.388

1.7 - 2.0

PET (Kristalin)

0.62 - 0.93

1.7 - 2.0

PBT

0.465 - 0.62

1.7 - 2.0

CA

0.155 - 0.31

1.3 - 1.5

PPO-M (katkısız)

0.31 - 0.465

1 - 1.3

PPO-M (katkı ile güçlendirilmiş)

0.62 - 0.775

1 - 1.4

PPS

0.31 - 0.465

1.7 - 2.0

 

Tablo 1. Basit kilitleme gücü tahmini katsayıları ve viskozite katsayıları


B)HASSAS METOD

Kalıp içi tüm akış yolu mesafesi (akışkanın yolluk girişinden – memeden – ürünün en uzak noktasına olan mesafesidir) ve ürün duvar kalınlığına oranından çıkan değeri hesaba katmayı gerektirir. Eğer ürün çeper kalınlığı ürün boyunca değişiklikler gösterirse en ince yerini kayda almak gerekir. 

Şekil 1. Kalıp içi akış yolu mesafesi.

 


Sekil 2. Ürün çeper kalınlığı ile iç kavite basıncı grafiği

 

Örnek : Yukarıdaki örnekteki aynı GPPS bardak 104 mm boyunda tüm ( yolluk dahil en uzak noktaya kadar ) akış yoluna sahiptir.

Tüm akış yolu uzunluğu / En ince et payına oranı : 104 / 0,6 : 173 
Şekil 2 deki grafikten; 0,6 mm et payında 173 oranı eğrisinin kesiştiği noktadan 550 bar iç kavite basıncını buluruz. Bildiğimiz gibi 1 bar : 1.02 kg/cm2 dir. Dolayısı ile ;
İç kavite basıncının projeksiyon alanı ile çarpımından gerekli kapama gücünü bulabiliriz.Yani;
Gerekli minimum kapama gücü : 550 * 1,02 * 50 : 28.050 kg : 28 ton 
Yukarıdaki hesaplamada hammaddenin (viskozite) akışkanlı özelliği hesaba katılmamıştır. GPPS nin akışkanlı katsayısı 1.0 olduğundan yukarıdaki hesaplamayı etkilemeyecektir. Tablo.2 de yaygın olarak kullanılan hammaddelerin viskozite katsayılarını bulabilirsiniz. Ancak bu viskozite değerleri genel olup kullanılan hammaddenin üretici firmasından alınan teknik dökümlerden faydalanmak daha doğru sonuç verecektir.

Örnek : Yukarıdaki örnekteki aynı GPPS bardak’ın ABS den basılacağını farz edelim.Gerekli kapama gücünü aşağıdaki hesaplama ile bulabiliriz.
ABS hammaddesinin viskozite faktörü olan 1,5 * 28 ton : 42 ton gerekli kapama gücü olarak bulunur.

Bunun haricinde daha da hassas kapama gücü hesaplaması, kalıp dizayn edildikten sonra bilgisayar simülasyonu ile bulunur. (Örneğin : C-MOLD bilgisayar simülasyonu)

 

Yorum Bırakın.. Yorum Yap
Yusuf  YAZICI 29.10.2017 04:46:02
10 puan...
Yanıt yaz Bu yorumu beğendiniz mi ? Evet (5 Beğeni)
Ad
Soyad
Mail
Yorum
* Not: Yaptığınız yorumdan kendinizin sorumlu olduğunuzu unutmayın!
Hizmetlerimizden en iyi şekilde faydalanabilmemiz için çerezler kullanıyoruz. Plastikciyiz.biz’i kullanarak çerezlere izin vermiş olursunuz. Çerez politikamız için tıklayın.

plastikciyiz.biz'de yer alan kullanıcıların oluşturduğu tüm içerik, görüş ve bilgilerin doğruluğu, eksiksiz ve değişmez olduğu, yayınlanması ile ilgili yasal yükümlülükler içeriği oluşturan kullanıcıya aittir. Bu içeriğin, görüş ve bilgilerin yanlışlık, eksiklik veya yasalarla düzenlenmiş kurallara aykırılığından plastikciyiz.biz hiçbir şekilde sorumlu değildir. Sorularınız için ilan sahibi ile irtibata geçebilirsiniz.

2016 - 2020 Copyright plastikciyiz.biz. Tüm Hakları Saklıdır. Web Tasarım